Nieuws Bocholt

Pruisische public relations met Bocholter retabel

Pruisische public relations met Bocholter retabel

Maandag 25/5

Op de foto hierboven: Onze-Lieve-Vrouw-Heengaan, Maria op haar sterfbed. De vier overige tonen de aanbidding van de herders, de Drie Wijzen bij het Kind Jezus, Zijn besnijdenis en Zijn opdracht in de tempel.
De foto’s (± 1917-1918) zijn van Duitse makelij. Over hoe en waarom de Duitsers voor die opnames de weg naar Bocholt en andere plekken in de buurt wisten te vinden, weet Robrecht Janssen, Breeënaar met roots in Beek, wel wat te vertellen.

Bij het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium is hij verantwoordelijk voor communicatie en development.

Robrecht Janssen
: “In september en oktober 1914 waren de Duitsers in nogal wat Belgische steden redelijk barbaars tekeergegaan. Dat leverde hen geen al te beste reputatie op. Om die wat op te poetsen, namen ze allerlei PR-initiatieven. Een daarvan was de ‘Kunstschutz’. Die moest in bezet België de kunst en de architectuur beschermen. De Kunstschutz oriënteerde zich op het artistieke erfgoed. In het voorjaar van 1917 werd een afdeling opgericht die het Belgische kunstbezit fotografisch moest inventariseren. Voor het werk werden beslagen fotografen geëngageerd. De actie werd vanuit Brussel gecoördineerd. Elke provincie had een eigen ‘Abteilungsleiter’. Die moest de inventarisering overzien. Voor Limburg was dat Julius Baum, een jonge kunsthistoricus. In eigen land had die zich gespecialiseerd in de laatmiddeleeuwse beeldhouwkunst en in de kerken van Bocholt, Opitter, Neeroeteren, Aldeneik en Tongerlo was volop te vinden waarvoor Baum interesse had.”

En over het feit dat de Duitsers toen niet de bocht naar Beek namen om daar in de kerk foto’s te maken, zegt Robrecht Janssen: “De kruisigingsgroep uit de Sint-Martinuskerk had ook in de fotografische inventaris gepast. Hij is van zeer hoge kwaliteit. Maar tijdens de oorlog was de gebeeldhouwde groep voor restauratie naar Maaseik gebracht. Allicht ontsnapte hij daardoor aan de aandacht van Baum.”

Uiteindelijk leverde de PR-actie van de Duitsers een naoorlogs bestand van meer dan 10.000 negatieven op glasplaten op, foto’s die in alle hoeken van België werden gemaakt. De verzameling kreeg de naam ‘de Duitse negatieven’. De Belgische Staat kocht ze midden jaren 1920 aan. Sindsdien worden ze in het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium bewaard.

Robrecht Janssen: “Voor de studie van ons erfgoed zijn die negatieven op glasplaat van onschatbare waarde.”

Jef Vanbussel

Foto’s met Mariataferelen uit het Bocholter retabel. Boven de tekst: Maria op haar sterfbed. Onder de tekst, in volgorde: aanbidding der herders, aanbidding door de Drie Wijzen, Jezus’ besnijdenis en de opdracht van Jezus in de tempel. Laatste foto: Bocholter retabel met open luiken.

Zwart-witfoto’s: (C) KIK-IRPA, Brussel. Kleurenfoto: Wikipedia.

Bocholt droomt van finale na monsterzege

Bocholt droomt van finale na monsterzege

Zondag 24/5 Sezoens Achilles Bocholt heeft zaterdagavond een stevige stap richting finale van de Belgische play-offs gezet. In de heenwedstrijd van de halve finale won Bocholt overtuigend op het veld van Hubo Handbal met zware 17-34-cijfers. Bij de rust stond het al 7-15.

Bocholt begon bijzonder scherp aan de wedstrijd en creëerde meteen kansen, al liet de afwerking aanvankelijk nog wat te wensen over. Ook Hubo vond moeilijk de weg naar doel. Via een snelle tegenaanval opende Tido Bierkens de score, waarna Bocholt langzaam maar zeker afstand nam. Defensief stond het stevig georganiseerd en offensief werd bijzonder efficiënt omgesprongen met de kansen. Via zijn vierde doelpunt bracht Bierkens de stand zelfs op 0-7.
Hubo kon pas halverwege de eerste helft iets terugdoen en milderde via Romain Destexhe tot 4-9, maar Bocholt bleef baas. De bezoekers hielden de controle stevig in handen en trokken met een comfortabele 7-15-voorsprong de kleedkamers in.
Ook na de rust bleef Bocholt dominant. Sterk keeperswerk van Clem Leroy vormde de basis voor een nieuwe versnelling. Via Stef Jaeken, Wout Winters en opnieuw Tido Bierkens liep de score al snel op tot 7-18. Hubo vond nauwelijks oplossingen tegen de Bocholter defensie en zag de achterstand verder oplopen tot 13-26 halfweg de tweede helft.
Ondanks enkele technische fouten in het slotkwartier kwam de ruime overwinning nooit meer in gevaar. Ook invallers Jef Buteneers en Randy Nieuwhart pikten nog hun doelpunt mee in de slotfase: 17-34.
De terugwedstrijd wordt gespeeld op pinkstermaandag om 15 uur in Sportcomplex De Damburg. Dankzij de ruime bonus van zeventien doelpunten mag Bocholt stilaan dromen van een nieuwe finaleplaats. Daarin wacht vermoedelijk opnieuw buur Sporting Pelt. (Sezoens Achilles Bocholt)

Yarne Vrolix wint Open Kermiskoers van Kaulille

Yarne Vrolix wint Open Kermiskoers van Kaulille

Zondag 24/5 Op de Open-kermiskoers in Kaulille, die gisteren om 16 uur van start ging, verschenen een veertigtal renners aan de start. Ondanks de warme weersomstandigheden lag het tempo bijzonder hoog en volgden de aanvallen elkaar in snel tempo op. Toch draaide de wedstrijd uiteindelijk uit op een massaspurt van een ruime kopgroep van zo’n 26 renners. Daarin toonde Bocholtenaar Yarne Vrolix zich de snelste. Hij haalde het met twee fietslengten voorsprong op Fabio Sporco uit Genk. Andy Stevens uit Riemst vervolledigde het podium. Gemiddelde snelheid? 43,6 kilometer per uur! Meer foto's

Wim Cuppens: Het kanaal hoorde bij mijn jeugd

Wim Cuppens: Het kanaal hoorde bij mijn jeugd

Zaterdag 23/5

“Maar het echte schrijven heb ik veel te lang uitgesteld. Pas een half jaar geleden ben ik er echt intensief aan begonnen.”

Dat hij onder druk het best werkt, geeft hij zelf lachend toe. “Ik heb altijd deadlines nodig gehad. Dan werk ik heel geconcentreerd. Maar op mijn leeftijd moet ik wel kort op de bal spelen. Als ik drie dagen wacht, weet ik soms al niet meer waar ik iets gevonden heb.”

Toch lag de basis van het boek al veel langer klaar. Als voormalig voorzitter van de Heemkundige Kring van Bocholt verzamelde hij jarenlang documenten, foto’s en notities over de kanaalgeschiedenis. “Alles wat ik ooit tegenkwam over de kanalen, hield ik bij. Maar uiteindelijk moet je dat allemaal nog verwerken.”

Monnikenwerk in de archieven

Voor het boek dook Cuppens diep in de gemeentearchieven van Bocholt. Vooral de oude correspondentieregisters vormden een goudmijn. “Daarin staan alle inkomende en uitgaande brieven van de gemeente. In de beginperiode werden zelfs de verslagen van de veldwachter overgeschreven. Dat geeft een prachtig beeld van het dagelijkse leven.”

Ook kasboeken, bevolkingsregisters en parochieregisters leverden verrassende details op. “Zo vind je bijvoorbeeld de traktaties terug die werden betaald toen het kanaal geopend werd.”

Volgens hem is de echte kanaalgeschiedenis pas vrij recent onderzocht. “Voor 2000 vond je eigenlijk heel weinig publicaties. De laatste jaren is er meer verschenen, zeker naar aanleiding van die 200 jaar Zuid-Willemsvaart.”

Drie kanalen in Bocholt

Wie denkt dat Bocholt slechts één kanaal heeft, vergist zich. “Eigenlijk zijn er drie,” legt Cuppens uit. “Je hebt natuurlijk de Zuid-Willemsvaart en het Kempens Kanaal, maar ook het oude Franse Grand Canal du Nord.”

Dat laatste kanaal werd nooit volledig afgewerkt, maar sporen ervan zijn vandaag nog zichtbaar. Het was oorspronkelijk een Napoleontisch project dat de Rijn via de Maas met Antwerpen moest verbinden. “In Lozen moest zelfs een enorm bassin komen, met een gigantisch standbeeld van Napoleon erop,” vertelt Cuppens glimlachend. “Maar omdat het kanaal er nooit kwam, hebben we Napoleon ook niet gekregen.”

Lozen groeide dankzij het kanaal

Vooral Lozen veranderde grondig door de komst van het kanaal. “Lozen was vroeger maar een klein boerengehuchtje,” zegt Cuppens. “Maar omdat daar de twee Belgische sluizen van de Zuid-Willemsvaart lagen én de grensovergang was, ontstond er een enorme bedrijvigheid.”

Schepen moesten er wachten, tol betalen en inklaren. Daardoor kwamen er logementen, cafés, winkels en douanediensten. “De stop van Lozen was oorspronkelijk niet de file van auto’s, maar van schepen,” lacht hij. “Die lagen soms tot in Weert aan te schuiven.”

De sluizen zelf zijn uniek: het zijn nog altijd de originele sluizen uit de 19de eeuw. “Alle andere Belgische sluizen liggen in Nederland. Hier kunnen schepen van ongeveer 450 ton door, terwijl moderne schepen vandaag veel groter zijn. Daardoor is het kanaal economisch minder belangrijk geworden.”

“Het kanaal hoorde bij mijn jeugd”

Hoewel hij geen familie van schippers heeft, speelde het kanaal een grote rol in zijn jeugd. “Mijn eerste herinnering ooit is dat ik achterop de fiets van mijn zus zat terwijl we over de houten brug reden,” vertelt hij.

Later woonde het gezin vlak bij het kanaal, onderaan de brug in de Brugstraat. “Wij speelden op de taluds van het kanaal. Iedere auto deed die brug rammelen. Dat geluid hoorde gewoon bij mijn jeugd.” Volgens Cuppens heeft het kanaal niet alleen het landschap veranderd, maar ook het dorp zelf. “Het centrum van Bocholt werd letterlijk doorgesneden. Dat zorgde vroeger voor veel problemen. Er lag maar één smalle brug en die was voortdurend beschadigd door de zware boerenkarren.”

Boek verkrijgbaar

De kanalen in Bocholt is verkrijgbaar via de heemkundige kring, de bibliotheek en het gemeentebestuur van Bocholt. Het boek kost 30 euro. Bestellen kan door overschrijving van het bedrag op rekening BE06 7805 9204 0422 van de Geschied- en Heemkundige Kring Bocholt met vermelding van “de kanalen in Bocholt’, de naam van de bestemmeling en het leveringsadres. Binnen de gemeente Bocholt wordt het boek gratis geleverd, daarbuiten worden 10 euro verzendingskosten aangerekend.

Expo over 200 jaar Zuid-Willemsvaart maakt indruk

Expo over 200 jaar Zuid-Willemsvaart maakt indruk

Vrijdag 22/5 Vorige week meldden we al de opening van de tentoonstelling rond 200 jaar Zuid-Willemsvaart in GC De Kroon. Gisteren gingen we zelf een kijkje nemen, en dat bezoek maakte indruk. De expo neemt bezoekers mee door twee eeuwen kanaalgeschiedenis aan de hand van historisch beeldmateriaal, archiefstukken, verhalen en tal van voorwerpen uit vervlogen tijden.

Bijzonder is ook de inbreng van lokale kunstenaars, die zich lieten inspireren door het kanaal en zo een hedendaagse toets toevoegen aan het historische verhaal. Die combinatie van erfgoed en kunst zorgt ervoor dat de tentoonstelling meer is dan zomaar een terugblik op het verleden.
Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van Bocholt en de regio, of gewoon houdt van sterke tentoonstellingen, moet deze expo eigenlijk gezien hebben. Mocht er een groene Michelin-gids van Bocholt verschijnen, dan zou deze tentoonstelling zonder twijfel het label krijgen: “een omweg waard”.
De tentoonstelling loopt nog tot en met donderdag 25 juni 2026 in GC De Kroon en is gratis toegankelijk. Er zijn speciale zondagsopeningen op 24 mei en 7 juni, telkens van 13 tot 17 uur. Daarnaast kan de expo ook bezocht worden tijdens verschillende weekends en de openingsuren van de balie. Meer foto's

Openbaar onderzoek sportzone Damburg

Openbaar onderzoek sportzone Damburg

Donderdag 21/5 De gemeente Bocholt organiseert een openbaar onderzoek over de gedeeltelijke herziening van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) Sportzone Damburg

Het huidige RUP dateert van 2009 en sluit volgens het gemeentebestuur niet langer volledig aan bij de huidige noden van de sportinfrastructuur. Met de herziening wil de gemeente de bestaande bouwmogelijkheden anders spreiden en beter positioneren, zodat nieuwe sportinfrastructuur op meer logische locaties kan worden gerealiseerd. Daarbij blijft de bestemming van het gebied behouden en neemt het totale ruimtebeslag niet toe. Het openbaar onderzoek loopt van vrijdag 15 mei tot en met zaterdag 13 juni 2026. Meer informatie kan je hier vinden. (Gemeente Bocholt)